Digitalisering rechtspraak

Voor een effectieve toegang tot de rechter.

Laagdrempelig en eenvoudig

De Rechtspraak is toegankelijk voor iedereen. Digitalisering is een van de manieren om toegang tot de rechter laagdrempelig en eenvoudig te maken. Een rechtszaak starten, berichten versturen, stukken uitwisselen en het dossier inzien kan de komende jaren steeds meer digitaal.

Notitieblok, laptop en telefoon op werkplek

 

Digitalisering, waarom en hoe?

Digitalisering is niet meer weg te denken in onze samenleving. We winkelen en regelen bankzaken online en communiceren digitaal met overheidsinstanties. Ook voor rechtzoekenden en juridisch professionals is digitale toegang tot de Rechtspraak gewenst. Zo worden procedures toegankelijker en sneller. En worden drempels weggenomen die de toegang tot de rechter belemmeren.

Beveiligd webportaal

Digitaal procederen gaat via Mijn Rechtspraak. Dit webportaal is beveiligd. Burgers loggen in met hun DigiD, met een extra controle via sms. Advocaten loggen in met hun advocatenpas. Andere professionals en organisaties loggen in met eHerkenning. Strafrechtadvocaten werken digitaal via Mijn Strafdossier. Dit webportaal is een gezamenlijk initiatief van het Valt onder het ministerie van Justitie. Geeft leiding aan het opsporingsonderzoek van de politie en vervolgt de verdachten. en de Rechtspraak.

Automatisch uitwisselen

Advocaten, deurwaarders, verzekeraars of bestuursorganen die veel of omvangrijke processtukken uitwisselen met de rechtspraak, kunnen gebruikmaken van het Aansluitpunt Rechtspraak. Met deze systeemkoppeling wisselen zij geautomatiseerd gegevens uit in bestuursrechtelijke en civielrechtelijke zaken. Lees meer over het Aansluitpunt Rechtspraak.

Professionele curatoren, professionele bewindvoerders en professionele mentoren kunnen digitaal communiceren met de rechtbank via het Aansluitpunt Toezicht of via het beveiligde webportaal Mijn CBM als zij geen IT-leverancier hebben waarbij verbinding met het Aansluitpunt Toezicht mogelijk is.

Vernieuwen

Om goed aan te sluiten bij behoeften en problemen in de samenleving zet de Rechtspraak vaker nieuwe technologie in. Bijvoorbeeld om meer uitspraken online te publiceren. Of voor handige hulpmiddelen voor rechtzoekenden om eenvoudiger hun recht te kunnen halen. De digitale dienstverlening van de Rechtspraak is volop in ontwikkeling. Uw vragen, opmerkingen en tips zijn voor ons een aanleiding om te onderzoeken of deze beter kan.

Verplicht voor professionals

Digitaal procederen wordt op enig moment verplicht voor professionals, zoals advocaten, deurwaarders, Organisaties die een overheidstaak uitvoeren. en rechtspersonen. Een aantal professionals vertellen over hun ervaringen met digitalisering bij de Rechtspraak. Burgers die geen Raadsman of raadsvrouw in juridische aangelegenheden. Een advocaat is lid van de Nederlandse Orde van Advocaten. inschakelen, kunnen kiezen hoe ze de procedure willen voeren: digitaal of op papier.

Digitalisering per rechtsgebied

Bestuursrecht
  • Sinds 1 juni 2026 kunt u bij de Rechtsprekend orgaan dat in eerste aanleg oordeelt over zaken zoals echtscheidingen, misdrijven, geldvorderingen, en de meeste bestuursrechtelijke geschillen. Ook wordt met het begrip rechtbank het gebouw aangeduid waarin de rechtbank zetelt. Limburg digitaal procederen in het algemeen bestuursrecht in zaken over bijvoorbeeld de Omgevingswet, Gemeentewet, Wet open overheid, toeslagen, subsidies of handhaving. Dit geldt voor burgers en voor advocaten en andere professionals.

  • Sinds 1 juni 2026 kunt u bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant digitaal procederen in zaken over sociale zekerheid (tegen besluiten van de gemeente, het CIZ of de DUO). Dit geldt voor burgers en voor advocaten en gemachtigden.

  • Sinds 1 april 2026 is bij het CBb digitaal procederen mogelijk bij zaken in het economisch bestuursrecht. Dit geldt voor burgers  en voor advocaten en andere professionals.

  • Sinds 16 juni 2025 kunt u bij de rechtbank Overijssel digitaal procederen in zaken over sociale zekerheid (tegen besluiten van de gemeente, het UWV, het CIZ of de DUO). Dit geldt voor burgers en voor advocaten en gemachtigden.

  • Sinds 17 juni 2024 is digitaal procederen mogelijk in SVB-uitkeringszaken bij de rechtbanken en de Centrale Raad van Beroep. Dit geldt voor burgers (beroep en hoger beroep) en voor advocaten en gemachtigden

  • Sinds 4 december 2023 is digitaal procederen mogelijk in beroep en hoger beroep voor alle belastingzaken. Dit geldt voor burgers en voor advocaten en andere professionals.

  • De Immigratie- en Naturalisatiedienst (IND) wisselt digitaal informatie uit met de Rechtspraak in vreemdelingenzaken

  • In reguliere vreemdelingenzaken kunnen advocaten kiezen of ze digitaal of op papier procederen.

  • Advocaten procederen sinds 2017 verplicht digitaal in asiel- en bewaringszaken.

Civiel recht
Strafrecht

De politie, het Openbaar Ministerie, de Rechtspraak en het gevangeniswezen stemmen hun digitale systemen op elkaar af. Zo kunnen ze sneller en makkelijker documenten en andere informatie met elkaar uitwisselen. Advocaten ontvangen digitaal dossiers in bijna alle strafzaken in eerste aanleg. En ook steeds vaker in hoger Het opnieuw behandelen van een zaak door een rechter.

Toezicht

Curatele is een beschermingsmaatregel die kan worden uitgesproken door de rechter voor iemand van 18 jaar en ouder die (tijdelijk) zijn geld- en persoonlijke zaken niet goed zelf kan regelen en voor wie een bewind en/of mentorschap niet genoeg is. Dit kan door lichamelijke of geestelijke oorzaken of door een drank- of drugsverslaving. Een curator wordt benoemd door de rechter., bewind en Mentorschap is hulp van een mentor bij het regelen van persoonlijke (niet-geld) zaken voor iemand van 18 jaar of ouder die dit (tijdelijk) zelf niet (meer) goed kan. Dit kan door geestelijke of lichamelijke oorzaken. Een mentor wordt benoemd door de rechter.

  • Professionele curatoren, professionele bewindvoerders en professionele mentoren kunnen via het Aansluitpunt Toezicht digitaal verslagen en verzoeken maken en indienen en ook digitaal hierover communiceren met de rechtbank. Hebben zij geen IT-leverancier waarbij verbinding met het Aansluitpunt Toezicht mogelijk is, dan kunnen zij gebruik maken van Mijn CBM. Sinds 17 november 2025 is het mogelijk om via Mijn CBM curatele, bewind en/of mentorschap aan te vragen.

  • Particuliere curatoren, particuliere bewindvoerders en particuliere mentoren kunnen via Mijn CBM verslagen en verzoeken maken en indienen en ook digitaal hierover communiceren met de rechtbank. Ook is het sinds 17 november 2025 mogelijk om via Mijn CBM curatele, Bewind is een vorm van hulp voor mensen van 18 jaar of ouder die niet goed voor eigen geld en bezit kunnen zorgen. en/of mentorschap aan te vragen.

Insolventie (faillissementen, surseances van betaling, Wsnp)

Online zittingen en veilig mailen

Online deelnemen 

De mondelinge behandeling van een zaak vindt plaats in de rechtszaal. De zitting kan, met toestemming van partijen, ook online plaatsvinden. Een online zitting kan een drempel wegnemen die een effectieve toegang tot de rechter belemmert.

Veilig informatie uitwisselen

In zaken die nog niet zijn gedigitaliseerd, kunt u via Veilig Mailen snel en eenvoudig processtukken en berichten uitwisselen. Uw vertrouwelijke informatie is via deze versleutelde mail beschermd.

Achtergrondinformatie

In de praktijk bewezen techniek

De Rechtspraak ontwikkelt de digitale systemen stap voor stap en gebruikt daarvoor beproefde technologieën. Om risico’s zo klein mogelijk te houden, wordt de volgende stap pas gezet als de techniek zich in de praktijk heeft bewezen.

Zowel rechtspraakmedewerkers als rechtzoekenden en juridisch professionals testen regelmatig nieuwe onderdelen van de digitale dienstverlening. De invoering van de digitale systemen start altijd eerst bij 1 of enkele gerechten. Als alle betrokken partijen vinden dat de systemen voldoende werken, wordt digitaal procederen in die zaken bij alle gerechten mogelijk.

Historie

De Rechtspraak werkt stapsgewijs, zorgvuldig en beheerst aan de modernisering van en digitale toegang tot juridische procedures. Vanaf 2018 richt de De Raad voor de rechtspraak bestaat sinds 1 januari 2002 en vormt de schakel tussen de minister van Justitie en de gerechten. De Raad heeft als opdracht te bevorderen dat de gerechten hun rechtsprekende taak goed kunnen vervullen. zich op digitale toegankelijkheid in plaats van het automatiseren van juridische procedures. Met het project Digitale Toegang (Project DT) (pdf, 470 KB) wil de rechtspraak het voor rechtzoekenden en procesvertegenwoordigers mogelijk maken om zoveel mogelijk papierloos te procederen in bestuursrechtelijke en civielrechtelijke procedures. Daarvoor zijn in het programma Kwaliteit en Innovatie (KEI 2014-2018) vooral digitale stappen gezet in de rechtsgebieden Toezicht, Strafrecht en Bestuursrecht.

Hint van type informatie
Heeft u een vraag?

Kijk voor meer informatie of hulp op de contactpagina.

Nieuws digitalisering rechtspraak

Digitaal procederen in algemeen bestuursrecht mogelijk bij rechtbank Limburg

Utrecht, 01-06-2026

Burgers, bestuursorganen, bedrijven en gemachtigden kunnen vanaf 1 juni 2026 digitaal procederen binnen het algemeen bestuursrecht bij de rechtbank Limburg. Het gaat om een pilot. Denk bijvoorbeeld aan zaken in het kader van de Omgevingswet, Gemeentewet of toeslagen (zorgtoeslag, huurtoeslag, kinderopvangtoeslag, kindgebonden budget).

Digitaal procederen in zaken over sociale zekerheid nu ook mogelijk bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant

Utrecht, 01-06-2026

Vanaf 1 juni 2026 kunnen burgers, werkgevers, juridische professionals (zoals advocaten) en gemachtigden digitaal in beroep gaan tegen beslissingen van publieke instanties in sociale zekerheidszaken bij de rechtbank Zeeland-West-Brabant. Dit geldt bijvoorbeeld voor besluiten van gemeenten, het CIZ en DUO.

Uitbreiding digitale F-formulieren binnen Familie & Jeugdrecht

Utrecht, 30-04-2026

Vanaf 29 april 2026 zijn de digitale F-formulieren binnen Familie & Jeugdrecht voor Adoptie, Alimentatie, Scheiding – eenzijdig verzoek, Scheiding - voorlopige voorziening volledig beschikbaar in Mijn Rechtspraak.

Lees meer nieuws