De jaarplannen van de negentien rechtbanken, de vijf gerechtshoven, de Centrale Raad van Beroep, het College van Beroep voor het bedrijfsleven en de Raad voor de rechtspraak vinden hun basis in een meerjarige visie: de Agenda van de Rechtspraak. In deze Agenda presenteren de gerechtsbesturen en de Raad voor de rechtspraak de prioriteiten die zij zich voor de komende jaren hebben gesteld. Ook de Hoge Raad kan zich vinden in de agenda.

In juli 2004 verscheen de Agenda van de Rechtspraak 2005-2008. Een nieuwe Agenda hoeft dus eigenlijk pas in 2008 te verschijnen voor de jaarplannen vanaf 2009. De Rechtspraak is de afgelopen jaren echter onderwerp geweest van veel en grondig onderzoek. Zo heeft de Commissie Evaluatie Modernisering Rechterlijke Organisatie (naar de voorzitter ook wel de Commissie Deetman genoemd) de eerste vijf jaar na de stelselwijziging geëvalueerd waarbij integraal management bij de gerechten is geïntroduceerd en de Raad voor de rechtspraak is opgericht.

De Commissie heeft een groot aantal aanbevelingen gedaan. Het kabinet heeft met een kabinetsreactie in hoofdlijnen met de aanbevelingen van de Commissie ingestemd en concludeert onder meer dat ,,met de resultaten van de modernisering zoals die blijken uit de evaluatie belangrijke voorwaarden voor een slagvaardige, toegankelijke en doelmatige rechtspraak zijn gerealiseerd.’’ Het kabinet onderschrijft de wenselijkheid om in de toekomst specifieke aspecten van het functioneren van de Rechtspraak te evalueren. De agenda is de reactie van de Rechtspraak op het eindrapport van de Commissie Deetman.

Verder heeft in 2006 een uitgebreide visitatie van de gerechten plaats gevonden in het kader van het kwaliteitssysteem RechtspraaQ. De visitatiecommissie concludeert dat er in een relatief korte periode reeds veel bereikt is. De rechterlijke organisatie is de afgelopen jaren sterk in beweging gekomen, een beweging dat op dit moment nog volop gaande. Lees meer in het Rapport Visitatie Gerechten 2006.

Tegelijkertijd moet geconstateerd worden dat de kritiek op de Rechtspraak, in het bijzonder op een aantal grote strafzaken, sterk is toegenomen. Binnen en buiten de rechtspraak leeft de indruk dat de inhoudelijke kwaliteit onder druk is komen te staan door de nadruk in de afgelopen jaren op productie en het wegwerken van achterstanden. Reden genoeg om nu al met een nieuwe meerjarige agenda te komen voor de periode 2008 tot en met 2011.

De agenda heeft vier thema’s:

I Deskundige rechtspraak

Deze doelstelling ziet zowel op het verhogen van de beschikbare deskundigheid binnen de Rechtspraak als op het verbeteren van de inzet van deskundigen van buiten in procedures. Ook het willen leren van fouten is een belangrijk instrument om de deskundigheid op peil te houden. Lees hier de doelstellingen voor het thema deskundige rechtspraak.

II Betrouwbare rechtspraak

Voor betrouwbaarheid is naast integriteit vooral van belang dat de burger er op kan vertrouwen dat het recht op uniforme wijze wordt toegepast. Verschillen in procedure en/of uitkomst moeten kunnen worden verklaard vanuit het gehanteerde toetsingskader en de eigenheid van het voorliggende geschil en niet vanuit de individualiteit van de rechter of het gerecht. Lees hier de doelstellingen voor het thema betrouwbare rechtspraak.

III Effectieve rechtspraak

Voor alle sectoren geldt dat voor de verschillende soorten zaken de doorlooptijden worden genormeerd en dat deze normen worden gerealiseerd. Daarnaast zal aan bepaalde zaken prioriteit worden gegeven als tijd van doorslaggevende betekenis is. Lees hier de doelstellingen voor het thema effectieve rechtspraak.

IV Rechtspraak in de samenleving

Voor verankering in de samenleving is het van belang dat de Rechtspraak de dialoog aangaat met haar omgeving, zichtbaar is in de media, kritische signalen oppakt en openheid van zaken geeft. Daarnaast moeten de verschillende bevolkingsgroepen zichtbaar worden in de personele bezetting. Lees hier de doelstellingen voor het thema rechtspraak in de samenleving.

Meer informatie vindt u in de volledige Agenda van de Rechtspraak 2008-2011.